۱۳۹۸ پنج شنبه ۲۸ شهريور

لیشمانیوز احشایی (بیماری کالازار) بیماری کالازار تعریف بیماری بیماری کالازار یک بیماری تب دار عفونی انگلی است که عامل آن تک یاخته ای از جنس لیشمانیا می باشد وبیماری قابل انتقال بین انسان و حیوان Zoonose است. نحوه انتقال بیماری انتقال از طریق نیش پشه خاکی های آلوده می باشد. به ندرت انتقال از طریق گاز گرفتن توسط یک جونده آلوده نظیر هامستر ، پیوند اعضاو تلقیح تصادفی در کارکنان آزمایشگاه صورت می گیرد. دوره نهفتگی بیماری چند هفته تا چند ماه است و در ایران غالبا بیماری در اطفال زیر 10سال بخصوص کودکان 6 ماهه تا 2 ساله دیده می شود و بزرگسالان بخصوص تازه واردین به مناطق آلوده ممکن است مبتلا گردند.در ایران بیماری به دو فرم حاد و مزمن بروز می کند. شکل حاد بیماری با شروع ناگهانی تب شدید، گاهی استفراغ و لرز است.در عرض یک تا دوهفته تب دائم ویا منقطع ، بزرگی طحال و کبد ، تورم غدد لنفاوی و خونریزیهای زیر جلدی دیده می شود. در بعضی موارد بیماران علایمی شبیه بیماری حصبه دارند که همراه با ضعف عمومی و تب بالا رونده تا 40 درجه سانتی گراد می باشد. لیشمانیوز احشایی در سگ اولین نشانه های این بیماری در سگ ها لاغری و غیر فعال شدن ، کم شدن موها بخصوص در اطراف چشمها ،ضایعات پوسته دار، زخم ،کشیده شدن پنجه ها و ترشحات چرکی چشم می باشد. مخزن بیماری در ایران مخزن اصلی بیماری گوشتخواران وحشی (روباه –شغال) و سگ های حانگی می باشند و انسان بطور تصادفی مبتلا می گردد. روشهای تشخیص در مناطق بومی با توجه به نشانه های بالینی یعنی تب ، بزرگی طحال وکبد و کاهش گلبولهای سفید خون (کمتر از 4000 گلبول سفید در هر میلی متر مکعب خون) بیماری کالازار مطرح می شود . تشخیص قطعی تنها بر اساس مشاهده مستقیم انگل در مواد حاصل از آسپیراسیون مغز استخوان ، یا غددلنفاوی پس ازتهیه گسترش و روش رنگ آمیزی و همچنین استفاده از محیط کشت مخصوص ویا تستهای سرولوژیک اختصاصی امکان پذیر می باشد. درمان در صورت عدم درمان 95-75در صد بیماران مبتلا به فرم پیشرفته بیماری خواهند مرد و در مان به موقع منجر به بهبودی حواهد شد .استراحت در بستر ، مراقبتهای پرستاری از نظر بهداشت ، رژیم غذایی حاوی پروتئین کافی ، ویتامینهای ضروری از مسائل عمده در درمان یک بیمار مبتلا به کالازار است. درمان داروئی اختصاصی استفاده از ترکیبات پنج ظرفیتی انتی مان می باشد. پیشگیری مراقبتهای پیشگیری کننده فردی نظیر استفاده از لباس و پوشاندن مناطق باز بدن (بخصوص در ساعات غروب) ، مصرف پمادهای دور کننده حشرات و استفاده از پشه بند در هنگام استراحت می باشد. انتشار بیماری در ایران بیماری کالازار در ایران در استان اردبیل در شهرستان مشکین شهر ، در جنوب فارس در شهرستان جهرم و روستاهای اطراف به شکل بومی وجود دارد.لیشمانیوز (leishmaniasis) به عنوان يک بيماري مزمن پوستي ، توسط عامل انگلی تک یاخته از جنس لیشمانیا ایجاد می شود، این بیماری از طریق نیش نمونه‌های خاصی از پشه خاکی گسترش می‌یابند. برخی از حیوانات از جمله جوندگان و سگ ها نیز می توانند به عنوان مخزن بیماری مطرح باشند. تظاهرات بالینی این بیماری بصورت جلدي (سالک) ، جلدي- مخاطي و احشايي (کالاآزار) مي باشد. شايعترين شكل باليني آن نوع جلدی است که يك مسئله مهم بهداشتي در مناطق اندميك است که نزدیک به 90 درصد آن در كشورهاي ايران، عربستان، سوريه، افغانستان، برزيل و پرو گزارش شده است، جمعیت در معرض ابتلا در این مناطق 350 میلیون نفر است که در این میان نزدیک به 12 میلیون نفر از این بیماری رنج می برند. نوع پوستی این بیماری نشانگانی همچون زخم پوست دارد. نشانگان نوع پوستی-مخاطی این بیماری زخم پوست، دهان، و بینی هستند. لیشمانیاز احشایی در آغاز نشانگانی همچون زخم پوست دارد و سپس نشانگانی همچون تب، کاهش گلبول قرمز، و بزرگ شدن طحال و کبد بروز پیدا می‌کنند. اين بيماري بويژه در فصول گرم سال و در مناطق گرمسير کشور، بيشتر مشاهده مي شود. اين بيماري در آغاز به صورت يک برجستگي کوچک (پاپول) است که به تدريج بزرگ شده و به صورت زخم در مي آيد احتمال دارد که زخم ها خود به خود ظرف چند هفته تا چند ماه و گاهي يکسال و يا بيشتر بهبود يابند. در برخي افراد عود بيماري پس از بهبود به صورت زخم و يا برجستگي کوچک در محل زخم قبلي بهبود یافته ظاهر مي شود در ايران لیشمانیوز جلدی به صورت دو شکل متفاوت که تحت عنوان سالک نوع روستايي (مرطوب) و شهري (خشک) طبقه بندي مي گردد، وجود دارد.