۱۳۹۷ چهارشنبه ۲۹ اسفند

 

کاردرمانی استفاده از فعالیتهای هدفمند جهت درمان بیماران بمنظور ارتقاء عملکرد،ایجاد حداکثر استقلال و حفظ سلامتی می باشد . فعالیت هدفمند فراتر از انجام دادن کاراست.عملی مباشد که شخص را در بسیاری از سطوح درگیر میکند.فعالیت هدفمند برای فردی که آن را انجام میدهد دارای معنا است.فعالیتهای هدفمندی که در کاردرمانی استفاده میگردد،باید جنبه درمانی داشته باشد.پیشگامان حرفه کاردرمانی معتقد بوده اند که میتوان استفاده همزمان از عضلات و ذهن را در حین ورزش ،تمرین و کار به عنوان روشهای درمانی مورد استفاده قرار داد.توجه عمده کاردرمانی کمک به بیماران در جهت رسیدن به بالاترین سطح عملکردی ممکن میباشد .کاردرمانی کیفیت زندگی را برای فردی که توانایی عملکردی او نقصان یافته و یا دچار محدودیت گشته ،بهبود میبخشد و به بیمار برای استقلال بیشتر کمک می نماید.

راهکارهای کلی ارایه شده در کاردرمانی:

اولین قدم برای ارائه راهکار در کاردرمانی انجام یک ارزیابی دقیق ازجانب درمانگر است.باید تاکید کرد که محیط درمانی مناسب و انتخاب بهترین مکان جهت درمان،  بخشی از تصمیم گیری درباره ی طرح درمانی را به خود اختصاص می دهد.برخی تمرینات و فعالیتها را می توان  در محیط کلینیک ارائه نمود اما برای برخی آموزشها و فعالیتها، بهترین مکان سطح جامعه میباشد.تمرین و فعالیت هدفمند،مهمترین ابزار رشته کاردرمانی است.آموزش فعالیتهای روزمره زندگی بخش وسیعی از برنامه کاردرمانی را به خود اختصاص می دهد.فردی که با یک آسیب جدی و یا بیماری مواجه است و به دنبال آن با مشکلاتی مواجه میشود و احساس افسردگی و ضعف خواهد نمود.کاردرمانی به چنین افرادی این امکان را میدهد که موفقیت را تجربه کرده و اعتماد به نفس،عدم وابستگی و استقلال را حفظ نمایند.

 

مهارتهای تکنیکی کاردرمانی:

مهارت تکنیکی به روشهای استانداردی اطلاق می شود که بر طبق یک الگو یا توالی از پیش تعیین شده تکرار می شوند.مثلا" آنالیز فعالیت و سنجش و ارزیابی از جمله مهارتهای تکنیکی کاردرمانی محسوب می گرددکه برای مثال در مورد آنالیز فعالیت به عنوان یک مهارت تکنیکی توضیحات مختصر ارائه می گردد.

آنالیز فعالیت:

یکی از مهارتهای کلیدی کاردرمانگر توانایی وی در آنالیز اجزائ اصلی یک فعالیت ، جهت کاربرد هدفمند آن در افزایش و ارتقاء عملکرد و رشد بیمار است.در تجزیه و تحلیل فعالیت لازمست درمانگر ملزومات انجام موفقیت آمیز یک فعالیت را تعیین نماید.روشهای مختلفی برای تجزیه و تحلیل فعالیتها وجود دارد .اجزای حرکتی ،حسی، شناختی، روانشناختی و اجتماعی فعالیت را می توان برای سازماندهی افکارمان در تجزیه و تحلیل فعالیت مورد استفاده قرار داد. یک فعالیت جهت تعین توانایی بیمار برای

 انجام آن تجزیه و تحلیل می شود. کاردرمانگران فعالیتها را نیز جهت تشخیص ضرورت و نیاز به تغییر یا اداپتاسیون برخی جنبه های فعالیت،آنالیز می نمایند.نظر به اینکه بخش کاردرمانی بیمارستان شهید بهشتی در راستای خدمت به بیماران روانی فعالیت می نماید. لذا در مورد کاردرمانی در روان و فعالیتهای بخش کاردرمانی بطور مختصر توضیحاتی ارائه می گردد.

کاردرمانی در بیماران روانی:

فرآیند کاردرمانی در روان شامل ارجاع،ارزیابی،برنامه ریزی،مداخله ی درمانی،ترخیص و پیگیری می باشد

هدف کاردرمانی در بیماران روانی و سایر حیطه ها ،افزایش استقلال و عملکرد بیمار در زمینه های مختلف است مثلا" به منظور اینکه بیماربهتر بتواند زندگی مستقل تری داشته باشد ،ممکن است در فعالیتهای روزمره زندگی شرکت نماید یا با بهبود بخشیدن به مهارتهای اجتماعی، زمینه شرکت بیمار در بیشتر فعالیتهای زندگی فراهم می گردد.

خط مشی و فعالیتهای بخش کاردرمانی مرکز آموزشی و درمانی شهید بهشتی کرمان:

 

خط مشی:لزوم وجود کاردرمانی به عنوان یک درمان غیردارویی مطرح در بیمارستانهای روانپزشکی کشور، با هدف ارتقاء سطح عملکردی و افزایش مهارتها و رفع سایر مشکلات بیماران بر اساس دلایل ارجاع و نتایج ارزیابی آنها با استفاده از فعالیتهای هدفمند خط مشی کاردرمانی آن مرکز است.

فعالیتهای کاردرمانی:

بخش کاردرمانی مرکز آموزشی – درمانی شهید بهشتی شامل دوقسمت مردان و زنان می باشد. در کاردرمانی مردان،بیماران از امکانات سمعی-بصری،کتابخانه،و روزنامه استفاده می کنند و علاوه بر آن بیماران در فعالیتهایی مانند نقاشی، خطاطی، بازیهای روی میز،سفالگری(اساسی و باچرخ)،نگارگری،مجسمه سازی(باگچ)،باغبانی،نجاری،معرق کاری،منبت کاری،موسیقی درمانی،شمع سازی،فعالیتهای ورزشی،کار با ویترای،فعالیتهای روزمره زندگی و غیره شرکت می نمایند . فعالیتهای تخصصی مانند آموزش مهارتهای اجتماعی (( s.s.t ،تکنیک یکپارچگی حسی،گروههای هنری فرافکن،فعالیتهای ویژه اشتغال و استخدام (employment) و گروههای حرکتی(movement groups) و غیره توسط کارشناس کاردرمانی انجام میشود.ضمنا بیماران بستری بخشهای مختلف بیمارستان ، معمولا اکثر روزها در طی دو مرحله جداگانه در کاردرمانی مردان پذیرش می شوند.

در کاردرمانی زنان ، بیماران از امکاناتی مانند تردمیل و اسکی فضایی استفاده میکنند و علاوه بر آن بیماران در فعالیتهایی مانند قالیبافی،گلیم بافی،شمع سازی،کارهای دستی تزئینی،سفالگری،بازیهای روی میز،آشپزی،موسیقی درمانی،نقاشی،کوبلن دوزی،پته دوزی،و فعالیتهای ورزشی و غیره شرکت می نمایند.

به طور خلاصه تمامی افرادی که به علت مشکل یا مشکلاتی تحت درمان قرار می گیرند تا از طریق فعالیتهای هدفمند درمان شوند و به حداکثر استقلال در عملکرد مورد نظر برسند، از این روش درمانی (کاردرمانی)در مورد آنها استفاده می شود. مشکلات این افراد دامنه وسیعی را در بر می گیرد ولی در کاردرمانی معمولا"به مشکلات عملکردی توجه بیشتری می شود و مشکلات منحصر به فرد هر شخص از طریق بکارگیری فعالیت هدفمند درمان می شود%

 

تهیه و تنظیم: سعید نوروز ماهانی  -   کارشناس مسئول کاردرمانی مرکز آموزشی درمانی شهید بهشتی