۱۳۹۷ سه شنبه ۲۷ آذر

آشنایی با  علم سنجی
 

 

علم سنجي، فن تجزيه و تحليل آماري و كمي متون علمي است. يكي از مهمترين اهداف اين علم، بنا نهادن نظامهايي از شاخص هاي توصيف كننده پژوهش در اجتماعات مختلف علمي است. انتشار مداوم و منظم چنين شاخص هايي مي تواند عنصري مفيد و كارآمد براي مديريت تحقيق و سياستگزاري در علوم باشد . اساس علم سنجي بر تجزيه و تحليل پارامترهاي اطلاعاتي استوار است كه اين پارامترها مقالات علمي،‌پروانه هاي ثبت اختراع، مجلات و بطور كلي اطلاعات علمي منتشر شده مي باشند. نتايج حاصل از اين تجزيه و تحليل، به تعيين ساختار جريان مدارك علمي و فرايندهاي استنادي آنها كمك مي كند. براي نيل به اهداف علم سنجي، بايستي از نمايه نامه هاي پويا استفاده شود تا بتوان روند پيشرفت نظامهاي علمي را مشخص ساخت . سابقه اين علم به دهه هفتاد ميلادي برمي گردد. نقطه شروع و شكل گيري اين علم در روسيه شوروي بود. زماني كه براي اولين بار دوبوروف و كارنوا واژه علم سنجي را به كار بردند. آنها علم سنجي را به عنوان اندازه گيري فرايند انفورماتيك تعريف كردند. اولين تجزيه و تحليل آماري نوشته هاي علمي را به كول (Cole)، ایلز (Ealse) و هولم (Hulme) نسبت مي دهند كه براي اولين بار از مقالات علمي منتشر شده به عنوان ملاكي براي مقايسه توليد علمي كشورهاي مختلف استفاده كردند. در همان زمان افرادي نظير لوتكا (Lotka)،‌ برادفورد(Bradford)، زيف (Zipf) به منظور بررسي توزيع انتشارات برحسب مولفين و نشريات،‌مدل هاي نظري وي‍ژه ايي ارائه دادند. با وجود فعاليت هاي بسيار در حوزه اين علم، تا سال ۱۹۶۹ ميلادي حيطه ،‌ اهداف و تكنيك هاي علم سنجي هنوز مشخص نشده بود. در همان زمان بود كه ناليموف (Nalimov)،‌ مولچنكو (Mulchenko) رشته هاي فرعي علم سنجي و دامنه كار آن را تعيين كردند. انتشار مجله بين المللي علم سنجي در سال ۱۹۷۸ ميلادي به وسيله تيبور براون هم گام مهمي در جهت شناخت و توسعه جهاني اين علم بود. اين مجله توسط انتشارات Elsevier در آمستردام منتشر گرديد و آكادمي علوم مجارستان در بوداپست (كه فعال ترين انجمن علمي در اين حوزه به شمار مي رفت) مرتبأ مقالاتي در زمينه علم سنجي در آن به چاپ مي رساند. اين مقالات به همراه مطالبي كه ناليموف منتشر مي نمود، به پرورش و شكل گيري اين علم نوپا كمك فراواني كرد.

 

 ​

معرفی واحد علم سنجی

کمیته علم سنجی دانشگاه علوم پزشکی کرمان در سال ۱۳۸۹ زیر نظر معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه، شروع به کار کرد. وظیفه و رسالت اصلی این کمیته بررسی و ارزیابی فعالیت های علمی دانشگاه و تمام مراکز تحقیقاتی تابعه است تا در بهبود جایگاه علم و تولیدات علمی کشور تلاش کند.

 

فعالیت های این واحد

بررسی مستمر تولیدات علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان

معرفی شاخص های علم سنجی

معرفی ایندکس های معتبر

معرفی مجلات معتبر پژوهشی

و....

 

معرفی واحد وبومتریکس  

وبومتریکس (Webometrics) چیست؟

رتبه بندیوبومتریک شاخصی است برای رتبه بندی وب سایتهای دانشگاهها و مراکز علمی، آموزشی و تحقیقاتی دنیا که توسط آزمایشگاه سایبرمتریک (CINDOC) واحدی از انجمن ملی تحقیقات اسپانیا تهیه شده است.

وبومتریک ۱۲۰۰۰ دانشگاه دنیا بر اساس اطلاعات مبتنی بر وب آنها سالیانه دو بار در ماه های دی و تیر ماه انجام می شود. رتبه بندی وبومتریک متشکل از یک پایگاه داده شامل ۱۵۰۰۰ دانشگاه و بیش از ۵۰۰۰ موسسه و مرکز تحقیقاتی است. حدود ۱۲۰۰۰ دانشگاه اول در رتبه بندی وبومتریک  مشخص شده و دانشگاه های دیگر نیز در رتبه بندی محلی و جزئی تر آمده است.

اهداف وبومتریک (Webometrics)

نشان دادن میزان توجه موسسات و دانشگاهها به نشر اینترنتی

حمایت از طرح های دسترسی آزاد (Open Access initiatives) به منظور افزایش انتقال علم و دانش

حضور دانشگاه در فضای مجازی، آیینه ای از دانشگاه در فضای واقعی

شاخص های وبومتریک (Webometrics)

وبومتریکس اولین بار در سال ۲۰۰۴ انجام شد و بر اساس شاخصی مرکب از چندین پارامتر به منظور رتبه بندی وبسایت دانشگاهها تهیه شد. این پارامتر ها در حال حاضر عبارتند از:

حجم اطلاعات موجود بر روی وب (Size)

قابلیت دسترسی (Visibility)

فایلهای محتوایی (Rich Files)

تعداد مقالات و رتبه علمی در گوگل (Google Scholar)

هر یک از پارامترهای وبومتریکس دارای جزئیات بسیار است و روشهایی برای محاسبه هر یک وجود دارد. رتبهبندی وبومتریک میزان فعالیت علمی و آموزشی وبسایتهای دانشگاهها و موسسات علمی و آموزشی را بصورت دوره ای نشان می‌دهد. شاخصهای رتبه بندی وبومتریک میزان توجه موسسات و دانشگاه ها را به نشر اینترنتی نشان می دهد.

معرفی واحد وبومتریکس دانشگاه

واحد وبومتری دانشگاه از زمان شروع فعالیت واحد در سال ۱۳۹۱، در رتبه بندی ژولای، دانشگاه علوم پزشکی کرمان با ۵۴ % رشد، در بین دانشگاه های علوم پزشکی کشور، رتبه ۱ میزان رشد را به خود اختصاص داد و از رتبه ۱۴ کشوری به رتبه هفتم ارتقا پیدا کرد و در سطح بین المللی بیش از ۲۰۰۰ پله رشد داشت.و تا رتبه بندی ژانویه ۲۰۱۶، رتبه هفتم کشوری را حفظ کرد.

طبق آخرین گزارش سایت رسمی وبومتری در ژولای ۲۰۱۶، دانشگاه علوم پزشکی کرمان در میان دانشگاه های کل کشور، رتبه ۲۹ و در میان دانشگاه های علوم پزشکی کشور، رتبه ۸ را از نظر شاخص های وبومتریک دارا می باشد.



معرفی اعضای کمیته علم سنجی

 

خانم دکتر مریم اخوتی

مسئول کمیته علم سنجی

okhovati.maryam@gmail.com

خانم عاطفه ذوالفقارنسب

کارشناس علم سنجی

forsateman@gmail.com

خانم مهندس معصومه ادهمی

کارشناس وب سنجی

masomeh.adham@gmail.com